Ba chỗ sai liều ở trẻ đều rất đơn giản và đều rất hay gặp. Và cả ba đều sửa được ngay tại quầy.
Chỗ sai thứ nhất: không biết cân nặng
- Liều ở trẻ tính theo cân nặng
- Tuổi chỉ là thông tin kèm theo
- Trẻ cùng tuổi có thể chênh nhau khá nhiều
- Nên cân trẻ và nói con số thật
- Đừng ước
Mục thứ ba là lý do tuổi một mình không đủ, và nó là chỗ sai liều gốc nhất.
Cân trẻ thế nào cho đủ dùng
- Cân ở nhà nếu có cân
- Hoặc lấy con số từ lần khám gần nhất
- Nhớ khoảng thời gian từ lần cân đó
- Trẻ nhỏ lớn nhanh nên con số cũ có thể lệch
- Ghi cân nặng vào tờ thông tin của trẻ
Mục cuối là việc nên làm, và nó dùng được cho cả nhà thuốc lẫn buổi khám.
Chỗ sai thứ hai: dạng thuốc không phù hợp
- Có dạng nước, dạng bột pha
- Dạng đặt
- Và dạng viên cho trẻ lớn hơn
- Mỗi dạng phù hợp với một khoảng tuổi
- Hỏi dạng nào phù hợp với tuổi của trẻ
Mục cuối là câu nên hỏi, vì dạng sai thì trẻ không uống được hoặc uống không đủ.
Về dạng viên và trẻ nhỏ
- Trẻ nhỏ có thể không nuốt được viên
- Nghiền viên ra không phải lúc nào cũng được
- Có dạng viên không được nghiền
- Hỏi dược sĩ trước khi nghiền bất cứ viên nào
- Đây là chỗ sai ít ai biết
Mục thứ ba là điều quan trọng, và nghiền một số dạng làm mất hẳn tác dụng.
Chỗ sai thứ ba: đong bằng thìa ăn
- Thìa ăn trong nhà có thể tích rất khác nhau
- Nên đong bằng thìa là đong sai không kiểm được
- Dùng dụng cụ đong đi kèm sản phẩm
- Hoặc xin một xi lanh đong ở nhà thuốc
- Đây là chỗ sai dễ sửa nhất trong ba
Mục thứ tư là việc làm được ngay, và nhiều nhà thuốc cho hoặc bán rất rẻ.
Cách đong cho đúng
- Đọc liều trên nhãn và trên hướng dẫn của dược sĩ
- Đong bằng dụng cụ kèm theo, để ngang mắt
- Lắc kỹ nếu là dạng hỗn dịch
- Không đong hai lần rồi cộng nhẩm
- Rửa và giữ dụng cụ đong cùng chai
Mục thứ ba là chi tiết hay bị bỏ, và không lắc thì liều đầu và liều cuối chai khác nhau.
Cho trẻ dùng thế nào cho đỡ khó
- Nói trước với trẻ, đừng lừa
- Cho từng ít một nếu trẻ nhỏ
- Không trộn vào cả bình sữa vì trẻ có thể không bú hết
- Không bóp mũi hoặc cho khi trẻ đang khóc
- Mục thứ ba là chỗ làm liều bị thiếu
Mục thứ tư là việc có rủi ro sặc, và nó là chỗ người nhà hay làm khi sốt ruột.
Ghi lại mỗi lần cho trẻ dùng
- Giờ và liều
- Để không cho hai lần quá gần nhau
- Nhất là khi nhiều người trong nhà cùng chăm
- Một tờ dán ở tủ lạnh là đủ
- Đây là chỗ cho trùng liều hay xảy ra
Mục thứ ba là tình huống thật, và nó là lý do tờ giấy đó đáng có.
Sốt ở trẻ: khi nào đi khám thay vì tự hạ
- Trẻ rất nhỏ bị sốt thì đi khám, không tự hạ ở nhà
- Li bì hoặc khó gọi dậy
- Bỏ bú hoặc bỏ ăn, nôn nhiều
- Đi tiểu ít hẳn, thở nhanh, phát ban
- Hoặc sốt kéo dài
Mục đầu là ranh giới quan trọng nhất, và nó là ngưỡng khác hẳn với trẻ lớn.
Vì sao hạ sốt không phải mục tiêu duy nhất
- Sốt là dấu hiệu, không phải bệnh
- Hạ sốt làm trẻ dễ chịu hơn
- Nhưng không xử nguyên nhân
- Nên theo dõi các dấu hiệu khác quan trọng hơn con số nhiệt độ
- Trẻ chơi được và uống được là dấu hiệu tốt hơn nhiệt độ thấp
Mục cuối là cách đánh giá đúng, và nó là điều em muốn người nhà mang theo.
Nhóm không tự dùng cho trẻ
- Bất cứ thứ không có hướng dẫn liều cho tuổi đó
- Thuốc của người lớn chia nhỏ
- Thuốc còn lại từ đợt trước của trẻ khác
- Thuốc không nhãn
- Bốn nhóm đó không có chỗ cho việc thử
Mục thứ hai là thói quen phổ biến nhất cần đổi, và nó là chỗ sai liều nặng nhất.
Điều nên có trong một tờ thông tin của trẻ
- Tuổi và cân nặng, cập nhật
- Dị ứng thuốc đã biết
- Các thuốc đang dùng
- Số điện thoại bác sĩ nhi
- Danh sách dấu hiệu phải đi khám
Mục cuối là phần quan trọng nhất, và nó cần cho người trông trẻ chứ không chỉ cho cha mẹ.
Điều nên nói với người trông trẻ
- Chỗ để tờ thông tin
- Liều và giờ cho thuốc
- Dụng cụ đong nào dùng
- Không tự cho thêm thứ gì
- Và danh sách dấu hiệu phải gọi ngay
Mục thứ tư là điều quan trọng nhất, và nó hay bị vi phạm bằng ý tốt.
Việc nhà thuốc làm được cho mình
- Tính liều theo cân nặng nếu mình nói con số
- Chọn dạng phù hợp với tuổi của trẻ
- Cho hoặc bán dụng cụ đong và hướng dẫn cách đong
- Và cho biết dấu hiệu nào thì đưa trẻ đi khám
- Bốn việc đó sửa hết cả ba chỗ sai ở đầu bài
Mục cuối là ý của bài, và cả bốn việc đó làm được trong cùng một lần ghé quầy.
Câu hỏi thường gặp
Liều thuốc cho trẻ tính theo gì?
Theo cân nặng, và tuổi chỉ là thông tin kèm theo. Nên hãy cân trẻ và nói con số thật thay vì ước, vì trẻ cùng tuổi có thể chênh nhau khá nhiều về cân nặng.
Vì sao không dùng thìa ăn để đong?
Vì thìa ăn trong nhà có thể tích rất khác nhau, nên đong bằng thìa là đong sai một cách không kiểm được. Hãy dùng dụng cụ đong đi kèm sản phẩm, hoặc xin một xi lanh đong ở nhà thuốc.
Dạng thuốc cho trẻ khác nhau thế nào?
Có dạng nước, dạng bột pha, dạng đặt, và dạng viên cho trẻ lớn hơn — mỗi dạng phù hợp với một khoảng tuổi và một tình huống. Hãy hỏi dạng nào phù hợp với tuổi của trẻ và hỏi cách dùng đúng của dạng đó.
Sốt ở trẻ thì khi nào đi khám thay vì tự hạ?
Trẻ rất nhỏ bị sốt thì đi khám chứ không tự hạ sốt ở nhà; ngoài ra li bì hoặc khó gọi dậy, bỏ bú hoặc bỏ ăn, nôn nhiều, đi tiểu ít hẳn, thở nhanh, phát ban, hoặc sốt kéo dài đều là lý do đi khám.