Đây là nhóm vô hình. Thuốc thật, hộp thật, hạn còn — nhưng đã kém đi vì nhiệt, ẩm hoặc nắng.
Vì sao nhóm này đáng lo
- Thuốc trông vẫn như cũ
- Hộp nguyên, hạn còn
- Nhưng hoạt chất đã giảm
- Không có dấu hiệu nào cho mình biết
- Nên mình vẫn uống và tưởng đủ
Mục cuối là chỗ nguy hiểm, và nó giống hệt hậu quả của thuốc giả không hoạt chất.
Ba thứ làm thuốc kém đi
- Nhiệt
- Độ ẩm
- Ánh nắng trực tiếp
- Cả ba đều thường có trong nhà
- Và cả ba đều tránh được
Mục cuối là tin tốt của bài, vì việc phòng nhóm này nằm gần hết trong tay mình.
Bốn chỗ xấu nhất trong nhà
- Tủ trong nhà tắm
- Bệ cửa sổ có nắng
- Nóc tủ lạnh và gần bếp
- Trong xe hơi
- Bốn chỗ đó rất hay được dùng
Mục đầu là nghịch lý lớn nhất, vì tủ thuốc nhà tắm là nơi cả nước quen dùng.
Vì sao nhà tắm là chỗ xấu nhất
- Ẩm cao mỗi lần tắm
- Nhiệt độ lên xuống liên tục
- Không khí đọng
- Viên nén hút ẩm rồi mềm hoặc rã
- Bốn thứ đó cùng lúc
Mục thứ tư là hậu quả nhìn được, nhưng phần giảm hoạt chất thì không nhìn được.
Vì sao xe hơi tệ hơn cả
- Xe đậu ngoài nắng nóng hơn ngoài trời rất nhiều
- Nhiệt độ trong hộc vẫn cao
- Và kéo dài nhiều giờ
- Thuốc để trong xe qua ngày là hỏng nhanh nhất
- Kể cả hộc kín cũng không cứu được
Mục thứ hai là chỗ nhiều người tưởng an toàn, và đó là lý do thuốc dự phòng để trong xe hay mất tác dụng.
Chỗ tốt để giữ thuốc
- Khô, mát, tránh nắng
- Không phải nhà tắm, không phải bếp
- Ngăn tủ cao trong phòng ngủ là hợp
- Có khoá hoặc cao khỏi tay trẻ
- Một chỗ duy nhất cho cả nhà
Mục cuối là việc nên làm, vì thuốc rải khắp nhà thì không ai biết còn gì và hết hạn chưa.
Nhóm thuốc cần lạnh
- Một số thuốc phải giữ trong tủ lạnh
- Nhưng ở ngăn mát, không phải ngăn đá
- Không để sát vách sau vì chỗ đó có thể đóng băng
- Không để ở cánh cửa vì nhiệt độ lên xuống
- Hộp có ghi rõ nhóm nào cần lạnh
Mục thứ hai là lỗi hay gặp nhất, và đóng băng làm hỏng hẳn một số dạng thuốc.
Giữ nguyên bao bì gốc
- Vỉ và lọ gốc chống ẩm và chống sáng
- Sang chiết ra hộp khác là mất lớp bảo vệ đó
- Và mất luôn số lô, hạn dùng
- Hộp chia ngày thì chỉ chia lượng dùng trong tuần
- Phần còn lại giữ nguyên trong vỉ
Mục thứ ba là mất mát ít ai nghĩ tới, và nó làm mình không truy được gì khi có vấn đề.
Gói hút ẩm trong lọ
- Nó có mặt để giữ khô
- Đừng bỏ nó ra
- Đừng thay bằng bông sau khi mở
- Bông giữ ẩm chứ không hút ẩm
- Đóng nắp chặt sau mỗi lần dùng
Mục thứ tư là điều trái với trực giác, nên bông trong lọ thuốc nên bỏ đi sau lần mở đầu.
Chuyện hạn dùng
- Hạn là mốc nhà sản xuất bảo đảm
- Vấn đề thường gặp là tác dụng giảm
- Không phải là hoá độc
- Nhưng giảm tác dụng đã là rủi ro với bệnh cần kiểm soát
- Nên không dùng thuốc quá hạn
Mục thứ ba là điều cần nói cho đúng, nhưng nó không phải lý do để dùng tiếp.
Hạn sau khi mở thì khác hạn trên hộp
- Thuốc nước, thuốc nhỏ mắt, thuốc pha thường có hạn ngắn sau khi mở
- Hạn đó ngắn hơn hạn in trên hộp rất nhiều
- Nên ghi ngày mở lên nhãn
- Và hỏi dược sĩ dùng được bao lâu sau khi mở
- Đây là chỗ hay bị bỏ qua nhất
Mục thứ ba là việc nhỏ mà đáng làm, và cây bút lên nhãn là đủ.
Dấu hiệu cho thấy thuốc đã bị bảo quản sai
- Viên mềm, dính, hoặc rã ở mép
- Viên đổi màu hoặc có vết lốm đốm
- Vỉ phồng, có nước đọng bên trong
- Thuốc nước vẩn, tách lớp, đổi mùi
- Bốn dấu hiệu đó là lý do không dùng
Mục thứ ba là dấu hiệu rõ nhất mà dễ bỏ qua, vì vỉ phồng hay bị tưởng là lỗi đóng gói.
Dọn tủ thuốc mỗi sáu tháng
- Đổ hết ra xem
- Bỏ thứ quá hạn
- Bỏ thứ mất nhãn hoặc không biết là gì
- Bỏ thuốc kê đơn còn lại từ đợt trước
- Bỏ đúng cách, đừng đổ xuống bồn
Mục thứ ba là nhóm đáng bỏ nhất, vì thuốc không biết là gì thì không có công dụng nào.
Việc nhà thuốc làm được cho mình
- Cho biết thuốc của mình cần giữ thế nào
- Cho biết hạn sau khi mở của từng dạng
- Nhận thuốc cũ để bỏ đúng cách
- Và xem giúp phần thuốc mình không rõ còn dùng được không
- Bốn việc đó chỉ cần mang hộp tới hỏi
Mục thứ ba là việc nhiều người không biết là có, và nó tránh được chuyện bỏ thuốc ra môi trường.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao bảo quản sai lại đáng lo hơn nhiều người nghĩ?
Vì thuốc trông vẫn như cũ. Hộp nguyên, hạn còn, viên bình thường, nhưng hoạt chất đã giảm. Không có dấu hiệu nào cho mình biết, nên mình vẫn uống và tưởng đang được điều trị đủ.
Để thuốc trong nhà tắm có sao không?
Không nên. Nhà tắm là nơi ẩm và nóng nhất trong nhà, nên đó là chỗ xấu nhất để giữ thuốc dù rất nhiều người dùng tủ ở đó. Nên chuyển sang nơi khô, mát, tránh nắng.
Để thuốc trong xe thì sao?
Xe đậu ngoài nắng nóng hơn ngoài trời rất nhiều, nên đó là nơi làm thuốc kém nhanh nhất. Đừng để thuốc trong xe qua ngày, kể cả trong hộc kín.
Thuốc hết hạn thì có nguy hiểm không?
Vấn đề thường gặp là tác dụng giảm chứ không phải hoá độc, nhưng giảm tác dụng đã là rủi ro với bệnh cần kiểm soát. Không nên dùng thuốc quá hạn, và nên bỏ đúng cách chứ không giữ lại.