Dược sĩ chỉ tư vấn được bằng những gì họ biết. Có năm thứ đổi hẳn lời tư vấn, và người mua hầu như không bao giờ nói ra.
Năm thứ đó
- Mua cho ai, người đó bao nhiêu tuổi và bao nhiêu ký
- Đang dùng những thuốc gì
- Có dị ứng thuốc nào không
- Có bệnh gan, thận hoặc bệnh mạn tính nào không
- Có đang mang thai hoặc cho con bú không
Năm thứ này đổi hẳn lời tư vấn, và phần sau của bài giải thích từng thứ.
Thứ nhất: mua cho ai
- Liều ở trẻ phụ thuộc cân nặng và tuổi
- Ở người cao tuổi thì chức năng thải giảm
- Nên nhiều thứ phải điều chỉnh
- Nói rõ tuổi và cân nặng nếu mua cho trẻ
- Đó là thông tin quan trọng nhất trong năm
Mục thứ tư là chi tiết quyết định, và nó là chỗ sai liều ở trẻ hay xảy ra.
Thứ hai: thuốc đang dùng
- Kể cả thuốc mua không cần đơn
- Kể cả viên bổ sung và thực phẩm bổ sung
- Kể cả các thứ đông y
- Để dược sĩ phát hiện trùng nhóm và tương tác
- Mang cả hộp thì tốt nhất
Mục thứ tư là lợi ích lớn nhất, và trùng nhóm là chuyện xảy ra thường hơn người ta tưởng.
Vì sao trùng nhóm lại hay xảy ra
- Một hoạt chất có thể nằm trong nhiều sản phẩm khác tên
- Người mua thấy hai tên khác nhau nên tưởng hai thứ khác nhau
- Uống cả hai thì thành quá liều
- Dược sĩ nhận ra ngay nếu biết mình đang dùng gì
- Đây là việc họ làm rất tốt
Mục cuối là chỗ dược sĩ có giá trị nhất, và nó chỉ hoạt động nếu mình nói ra.
Thứ ba: dị ứng thuốc
- Nói rõ từng bị dị ứng thuốc nào
- Và phản ứng là gì
- Nếu không nhớ tên thì nói phản ứng và thời điểm
- Ghi thông tin đó vào một tờ giữ lại
- Đây là thông tin nên có suốt đời
Mục thứ tư là việc nên làm một lần, và nó dùng được ở mọi cơ sở y tế.
Thứ tư: bệnh gan, thận và bệnh mạn tính
- Gan và thận là nơi chuyển hoá và thải thuốc
- Nên bệnh ở đó đổi liều và đổi lựa chọn
- Một số bệnh mạn tính cũng làm một số nhóm không phù hợp
- Nói ra thì dược sĩ chọn khác
- Không nói thì họ chọn theo người bình thường
Mục cuối là hệ quả của việc im lặng, và nó là chỗ rủi ro hoàn toàn phòng được.
Thứ năm: mang thai hoặc cho con bú
- Nói ra ngay, kể cả khi mới nghi
- Nhiều thứ không dùng được trong giai đoạn này
- Và một số qua được sữa mẹ
- Dược sĩ sẽ chọn khác hoặc khuyên đi khám
- Đây là nhóm không có chỗ cho việc im lặng
Mục cuối là ranh giới, và nó là lời nhắc sẽ quay lại xuyên site này.
Nói ra thì có bị từ chối bán không
- Phần lớn trường hợp thì không
- Dược sĩ chỉ điều chỉnh lựa chọn
- Hoặc khuyên đi khám khi cần
- Bị khuyên đi khám không phải bị từ chối
- Đó là lời tư vấn đúng khi việc đó vượt phạm vi nhà thuốc
Mục cuối là cách đọc đúng, và bài riêng trong lô này nói kỹ chuyện đó.
Cách nói cho gọn
- Viết năm thứ đó ra một tờ giấy
- Hoặc lưu trong điện thoại
- Đưa ra mỗi lần mua
- Với người dùng nhiều thuốc thì cách này nhanh hơn kể
- Và chính xác hơn nhiều
Mục cuối là lợi ích thật, vì kể bằng miệng thì rất hay thiếu một thứ.
Tờ giấy đó nên có gì
- Tên và tuổi
- Các bệnh đang điều trị
- Toàn bộ thuốc đang dùng, cả tây cả đông
- Dị ứng thuốc đã biết
- Cập nhật khi có gì đổi
Mục cuối là chi tiết quan trọng, vì một tờ cũ còn tệ hơn không có tờ nào.
Điều nên hỏi lại sau khi mua
- Uống thế nào, mấy lần một ngày
- Trước hay sau ăn
- Dùng mấy ngày thì phải đi khám nếu không đỡ
- Có tác dụng phụ nào cần để ý
- Bốn câu đó biến việc mua thành việc được tư vấn
Mục thứ ba là câu quan trọng nhất, và nó là ngưỡng bảo vệ mình.
Điều nhà thuốc làm được với năm thứ đó
- Phát hiện trùng nhóm và tương tác
- Điều chỉnh lựa chọn cho nhóm đặc biệt
- Tính liều theo cân nặng cho trẻ
- Và khuyên đi khám khi cần
- Bốn việc đó là giá trị thật của một nhà thuốc
Mục cuối là điều em muốn nói rõ, vì nhiều người coi nhà thuốc chỉ là nơi bán.
Nhóm nên đưa tờ giấy mỗi lần
- Người dùng nhiều thuốc cho bệnh mạn tính
- Người cao tuổi
- Thai phụ và người cho con bú
- Người có bệnh gan hoặc bệnh thận
- Người mua thuốc cho trẻ nhỏ
Năm nhóm này là nhóm mà một tờ giấy đổi được nhiều nhất, và nó chỉ mất công làm một lần.
Việc nhà thuốc làm được cho mình
- Nói đủ năm thứ, hoặc đưa tờ giấy
- Hỏi bốn câu sau khi mua
- Mang cả hộp thuốc đang dùng khi mua thứ mới
- Nói rõ nếu mua cho trẻ hoặc đang có thai
- Bốn việc đó biến nhà thuốc thành một mắt lưới an toàn
Mục cuối là ý của bài, và đó là vai trò mà nhà thuốc làm được nếu mình cho họ đủ thông tin.
Câu hỏi thường gặp
Năm thứ dược sĩ cần biết là gì?
Mua cho ai và người đó bao nhiêu tuổi; đang dùng những thuốc gì; có dị ứng thuốc nào không; có bệnh gan, thận hoặc bệnh mạn tính nào không; và có đang mang thai hoặc cho con bú không. Năm thứ đó đổi hẳn lời tư vấn.
Vì sao phải nói mua cho ai?
Vì liều ở trẻ phụ thuộc cân nặng và tuổi, còn ở người cao tuổi thì chức năng thải giảm nên nhiều thứ phải điều chỉnh. Nói "mua cho con em ba tuổi, mười bốn ký" thì lời tư vấn khác hẳn với việc chỉ nói tên bệnh.
Nói ra thì có bị từ chối bán không?
Phần lớn trường hợp thì không — dược sĩ chỉ điều chỉnh lựa chọn hoặc khuyên đi khám khi cần. Bị khuyên đi khám không phải là bị từ chối, đó là lời tư vấn đúng khi việc đó vượt phạm vi của nhà thuốc.
Cách nói cho gọn là gì?
Viết năm thứ đó ra một tờ giấy, hoặc lưu trong điện thoại, rồi đưa ra mỗi lần mua. Với người dùng nhiều thuốc thì cách này vừa nhanh hơn kể vừa chính xác hơn.